„Strata terytorium scedowanego na rzecz Rosji miała dla Rzeczypospolitej najmniejsze znaczenie z uwagi na obcość etniczną tych ziem. Istota trudności w stosunkach z dworem petersburskim polegała na tym, że wśród państw zaborczych jedynie ten dwór pretendował do utrzymania kontroli nad całym państwem polskim — przy niedopuszczaniu (po roku 1775) do korzystnych dla kraju reform społecznych, gospodarczych czy politycznoustrojowych. Co gorsza, w systemie tak zwanych „rządów królewskoambasadorskich" w latach 1775— —1788 dwór petersburski miał wszelkie możliwości realizacji swojej polityki, o której kierunku wbrew opiniom znacznej części rosyjskich sfer dworskich — decydował przede wszystkim nastrojony proprusko Potem kin.
Ze strony Prus natomiast niebezpieczeństwo było szczególnego rodzaju. Dwór poczdamski zagarnął w 1772 roku obszar niewątpliwie bardzo cenny, jeżeli wziąć pod uwagę jego kluczowe usytuowani geograficzne, ale najmniejszy i z najmniejszą liczbą ludności. Co więcej — cała potęga Prus nie była w stanie zagrozić niepodległemu bytowi Rzeczypospolitej. Prusy osamotnione, bez współdziałania z Rosją i Austrią, mogły pokusić się najwyżej o pewne dalsze aneksje terytorialne, nigdy jednak o utrzymanie Polski w stałej od siebie za leżności.“(10)